آشنایی با ویکی دماوند
ویکی دماوند، دانشنامهای مجازی با رسالت توضيح مفاهیمی است که در شناخت شهرستان دماوند نقش دارند. این مفاهیم شامل تاریخ، جغرافیا، فرهنگ، اقتصاد، اجتماع و هر مفهوم دیگری است که بهنحوی به این دیار و مردمانش مرتبط باشد. واژگان و نامهایی هم که برای انجام این رسالت لازماند، در این دانشنامه توضيح داده خواهند شد.
در ویکی دماوند از ارائه تحلیلها و نظرهای شخصی و نقل قول های ضعیف پرهیز میشود و قضاوت درباره اختلافات برعهده خوانندگان است. بنای نویسندگان ویکی دماوند بر این است که از منابع دستاول و پژوهش های معتبر استفاده كنند.
ویکی دماوند وابسته به انجمن دماوندشناسی است. انجمن دماوندشناسی گرچه سابقه رسمی چندانی ندارد اما بیش از 35 سال است که در قالب نشریه ره آورد و دفتر میراث مکتوب به صورت تخصصی در حوزه شهرستان شناسی حوزه دماوند فعالیت کرده است.
اگرچه شهرستان دماوند و قله دماوند از دیرباز یک کل منسجم بوده ولی به سبب تخصصی بودن این سایت در حوزه شهرستان شناسی، به جز جستارهایی پراکنده پیرامون این اسطوره کهن، از پژوهش و گردآوری مقالات مرتبط با قله دماوند خودداری کردیم.
انگیزه و اهداف راهاندازی
- آماده کردن بستر مناسب و قابل اعتنا برای انعکاس نتایج تحقیقات و پژوهش های انجام شده در طی این چند دهه در حوزه موضوعات شهرستان دماوند و ارائه مطالب گردآوری شده
- عرضه و اشاعه هویت شهرستان دماوند به عموم مردم و پژوهشگران در سرتاسر گیتی
- بازشناسی ظرفیت ها،استعدادها و نیازهای پژوهشی جدید حوزه شهرستان شناسی دماوند
ویکی دماوند دانشنامهای است که فعلاً با محدودیت فعالیت میکند؛ اما در افق آینده خود، آزادسازی را مدنظر دارد تا تمام علاقمند و توانا بتوانند در تکمیل آن نقش ایفا کنند و موضوعات مرتبط با دماوند را ترویج کنند. ورود به این دانشنامه با تأیید مدیران امکانپذیر است. این امکان در ویکی دماوند به کاربران اجازه میدهد که با مشارکت و همافزایی در نوشتن مقالهها، ارزش علمی مقالهها را افزایش دهند.
تاریخچه
راه اندازی رسمی ویکی دماوند در پایان فروردین سال هزار و چهارصد و پنج اتفاق افتاد و به مرور با آموزش نویسندگان، اطلاعات آن تکمیل گردید و پژوهش های لازم پیرامون مدخل های جدید صورت پذیرفت و هر روز مقاله های جدید در حال بارگزاری می باشد.
ویژگیها
برخی از ویژگیهای ویکی دماوند بهشرح زیر است:
- گستره محتوایی و تنوع موضوعی عبارت است از:
تاریخ، جغرافیا، اقتصاد، فرهنگ، اجتماع، مشاهیر و مفاخر، و هر موضوعی که در دایره موضوعات شهرستان دماوند مربوط باشد.
- گستره جغرافیایی موضوعات عبارت است از:
هر موضوعی که به شهرستان دماوند و پنج شهر اصلی دماوند، رودهن، آبسرد، کیلان، آبعلی مرتبط باشد. وسعت بالای حوزه دماوند در طول سده های مختلف باعث می گردد بسیاری از شهر ها و شهرستان هایی که امروز در جوار شهرستان دماوند وجود داشته اند نیز جزو دماوند بوده اند که در بسیاری از مدخل های تاریخی از آنها نیز نام برده شده است.
- ملاک و معیار اولویتبندی مقاله ها
مقالههای ویکی دماوند بر اساس اولویتبندی نوشته و ویرایش میشود. اولویتهای ویرایش و نگارش را میزان دسترسی به منابع معتبر و مکتوب مرتبط معلوم می نماید.
با توجه به تعداد محدود نویسندگان سایت اطلاعات به تدریج در سایت قرار می گیرد و تعداد مقاله های مرتبط با هر شهر و منطقه از دماوند وابسته به مطالب تولید شده در منابع مکتوب و بضاعت محدود انجمن دماوندشناسی در پژوهش و دسترسی به اطلاعات جدید است.
سیاستها در تولید محتوا مقالههای ویکیشیعه با رویکرد تقریب مذاهب اسلامی نوشته میشود.
مقالههای ویکیشیعه، مقاله پژوهشی نیستند. به این معنا که تحقیقات دستاول و منتشرنشده نیستند و در پی حل معضلات علمی برنمیآیند. اساس ویکیشیعه ارائه اطلاعات بر اساس منابع موجود است از اینرو نویسندگان نباید نظریات خود را منتشر کنند.
قضاوت درباره اختلافات علمی و تاریخی به خواننده واگذار میشود. ویکیشیعه در این موارد بیطرف است.
با توجه به اختلافات مذهبی، بنای نویسندگان بر این است که حتیالامکان از منابع دستاول و پذیرفتهشده نزد دو فرقه بزرگ اسلامی (شیعه و اهلسنت) استفاده شود.
در نگارش مقالات از واژگان دالِّ بر ارزش و احترام و یا تخریب و بیاحترامی استفاده نمیشود.
انعکاس رویکرد شیعی در محتواها
مهمترین سیاست ویکیشیعه نگارش موضوعات از بعد ارتباطشان به مکتب اهلبیت است. ازاینرو در نگارش موضوعاتی که ابعاد مختلفی دارند تأکید و تمرکز بر جنبههای شیعی آنهاست. به عنوان مثال نگارش موضوعاتی مانند کشورها که زوایای مختلفی همچون اقتصاد، جغرافیا و سیاست دارند تمرکز بر مباحث مرتبط با مکتب اهلبیت همچون تاریخچه ورود تشیع، اماکن و شخصیتهای شیعی و آداب و رسوم شیعیان است. همچنین در نگارش مسائل مستحدثه فقهی و نیز شخصیتهای غیرشیعی تأکید بر جنبههای مرتبط با شیعه و اهلبیت است.
جایگاه سازمانی ویکیشیعه به لحاظ سازمانی وابسته به مجمع جهانی اهلبیت و زیرمجموعه معاونت علمی و فرهنگی این نهاد است. شورایی متشکل از مدیران زبانها، مدیران علمی و کارشناسان ویکیشیعه، سیاستگذاری و برنامهریزی در بخشهای مختلف ویکیشیعه را برعهده دارد.
ویژگیهای ویکیها قابلیت ویرایش دائمی مقالهها. امکان بروزرسانی و افزودن اطلاعات مقالهها. وجود صفحه تاریخچه مقاله. در صفحه تاریخچه هر تغییری که در مقاله رخ داده، قابل مشاهده است. مراجعهکنندگان میتوانند از تغییرات ایجادشده و نویسندگان مطالب آگاهی یابند. صفحه تغییرات اخیر. این صفحه آخرین تغییرات ایجادشده در همه صفحات ویکی را در معرض دید کاربران قرار میدهد. امکان بازیابی مطالب و تغییرات گذشته. ارتباط مدخلها با یکدیگر؛ به این صورت که خواننده مقاله میتواند برای فهم هر یک از عبارات بهکاررفته در متن، بدون جستجو و در همان لحظه، صفحه مربوط به آن مفهوم را باز کرده و مطالعه کند. این ویژگی باعث میشود مراجعهکننده بتواند هنگام مطالعه هر مدخل، بهسادگی به تمام مفاهیم بهکاررفته در آن مدخل نیز دست یابد و اطلاعات کاملی درباره موضوع موردمطالعه بهدست بیاورد. ارتباط هر مقاله با همان موضوع در زبانهای دیگرِ ویکی. استفاده از ردهها در انتهای مقاله. رده عنوانی کلی است که عنوان مقاله زیرمجموعه آن رده محسوب میشود. ردهها فهرست موضوعی ویکی هستند. الگوی ناوبری یا ناوباکس (Navigation templates). الگوهای ناوبری الگوهایی هستند که مفاهیم مرتبط با مقاله را در جعبهای افقی در پایین مقاله جمعآوری میکنند. ناوبریها گاه بهصورت جعبه عمودی در بالای مقالات کاربرد دارند. ارتباط بین عناوین مندرج در این جدولها بهصورت عرضی است؛ یعنی همه عناوین ذیل یک عنوان جامع قرار میگیرند. جعبه اطلاعات (Infobox). جعبههایی که در بالای مقاله قرار میگیرند و نقش جمعآوری اطلاعات مهم مقاله بهصورت مختصر را دارند. با مراجعه به جعبه اطلاعات، میتوان بدون مطالعه مقاله از اطلاعات اصلی مندرج در متن مقاله آگاه شد. صفحه بحث. هر صفحه و مقاله، در ویکی، یک صفحه بحث دارد. کاربران در صفحه بحث میتوانند نظراتشان را درباره مقاله به اطلاع نویسنده یا نویسندگان و ویرایشگران مقاله برسانند. صفحه بحث، در واقع، محلی برای گفتوگوی صاحبنظران و علاقمندان به موضوع مقاله است و به غنای شکلی و محتوایی مقاله نوشتهشده کمک میکند. لوگو ویکیشیعه در خرداد ۱۴۰۲ش از لوگوی اختصاصی خود رونمایی کرد. این لوگو مشتمل بر حروف "و" و "w" است که نشانگر حرف آغازین ویکیشیعه در زبانهای فارسی و لاتینند. در این لوگو از گنبد و محراب به عنوان نمادهای شیعی و اسلامی استفاده شده است.
پیش از این، ویکیشیعه از لوگوی مجمع جهانی اهل بیت (نهاد مالک ویکیشیعه) با تغییرات جزئی استفاده میکرد.