شماره 2: تفاوت میان نسخه‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۴۸: | خط ۲۴۸: | ||
===== ویژگیهای طبیعی ===== | ===== ویژگیهای طبیعی ===== | ||
کیلان از نظر طبیعی و توپوگرافی | کیلان از نظر طبیعی و توپوگرافی منطقه ای است کوهستانی با پستی و بلندی های زیاد که درست در داخل يك دره نسبتاً بزرگ به عرض تقریباً دو کیلومتر در طول رودخانه کیلان در مسافتی به طول دوازده کیلومتر گسترش یافته است. بطوریکه از طرف شمال و غرب دره های متعدد در کنار این رودخانه قرار گرفته و بهمین جهت جاده کیلان - ایوانکی که جاده فیروز کوه را به ایوانکی متصل می کند دارای پیچ و خم بسیاری است. این منطقه با تمام پستی ها و بلندیهای زیبا و دیدنی و آب و هوای معتدل و مناظر دلفریب خصوصاً در بهار و تابستان در صورت برخورداری از امکانات لازم و توجه مسئولین می تواند به يك قطب سیاحتی تبدیل شده و پذیرای مشتاقان زیادی باشد. <br> | ||
===== ساختمان زمین شناسی ===== | ===== ساختمان زمین شناسی ===== | ||
شواهد موجود در سنگهایی که در منطقه وجود دارد، حاکی از این مطلب است که با شروع دوران سنوزوئيك | شواهد موجود در سنگهایی که در منطقه وجود دارد، حاکی از این مطلب است که با شروع دوران سنوزوئيك این ناحیه نیز به همراه بخش وسیعی از کشور ما به تدریج به زیر آب فرو رفته است.<br> | ||
سنگهای سبز رنگ آتشفشانی - رسوبی خاص که نشانه فعالیت آتشفشانهای زیر دریایی عصر آئوسن» می باشد به مقدار زیادی در این ناحیه مشاهده می شود، قسمت عمده این سنگها در اثر تجزیه به رگه ها و توده های معدنی انبوهی در رنگها و دانه بندی های مختلف تبدیل شده است که در گویش محلی | سنگهای سبز رنگ آتشفشانی - رسوبی خاص که نشانه فعالیت آتشفشانهای زیر دریایی عصر آئوسن» می باشد به مقدار زیادی در این ناحیه مشاهده می شود، قسمت عمده این سنگها در اثر تجزیه به رگه ها و توده های معدنی انبوهی در رنگها و دانه بندی های مختلف تبدیل شده است که در گویش محلی «دویه» و در اصطلاح علمی بنتونیت Bentonit نامیده می شود. قدیمی ترین سنگهای شناخته شده در کیلان ماسه سنگهای قرمز رنگ دوره کرتاسه از دوران مزوزوئيك است که بیشتر در شمال غربی منطقه یافت می شود.<br> | ||
رشته کوه قره آغاج که در سرتاسر غرب و جنوب کیلان گسترش دارد و در اثر چین خوردگی آلپ - | رشته کوه قره آغاج که در سرتاسر غرب و جنوب کیلان گسترش دارد و در اثر چین خوردگی آلپ - هیمالیا همزمان با سلسله جبال البرز و زاگرس در اواخر دوره ترشیاری بوجود آمده است، همچنین وجود توده های آذرین در بعضی از نقاط این رشته کوه مانند طاق سرا و تنگه سازان نشانه فعالیت های آتشفشانی در این منطقه در اواخر دوره ترشیاری» است. <br> | ||
در طی دوره کوارترنری ارتفاعات تحت تأثير عوامل فرسایش قرار گرفته و در نتیجه مخروطه افکنه های بزرگی در دامنه ها از جمله در کیلان بوجود آمده است. این توده های رسوبی که به تشکیلات هزار دره (۶) معروف است در اثر فرسایش مجدد به تدریج به شکل رشته کوههایی با دره ها و بریدگی های زیادی درآمده است. سراسر شرق کیلان پوشیده از اینگونه تشکیلات است. <br> | در طی دوره کوارترنری ارتفاعات تحت تأثير عوامل فرسایش قرار گرفته و در نتیجه مخروطه افکنه های بزرگی در دامنه ها از جمله در کیلان بوجود آمده است. این توده های رسوبی که به تشکیلات هزار دره (۶) معروف است در اثر فرسایش مجدد به تدریج به شکل رشته کوههایی با دره ها و بریدگی های زیادی درآمده است. سراسر شرق کیلان پوشیده از اینگونه تشکیلات است. <br> | ||
بهرحال کیلان از نظر تحولات زمین شناسی مناظر جالبی دارد و دارای پدیده های زمین شناسی قابل مشاهده و مطالعه بسیار است و می تواند بعنوان يك موزه طبیعی مورد استفاده محققین و بازدید علمی استادان و دانشجویان قرار گیرد و جالب اینکه قسمت عمده پدیده های زمین را می توان در طول جاده کیلان تا ایوانکی به خوبی مشاهده و مطالعه کرد. <br> | بهرحال کیلان از نظر تحولات زمین شناسی مناظر جالبی دارد و دارای پدیده های زمین شناسی قابل مشاهده و مطالعه بسیار است و می تواند بعنوان يك موزه طبیعی مورد استفاده محققین و بازدید علمی استادان و دانشجویان قرار گیرد و جالب اینکه قسمت عمده پدیده های زمین را می توان در طول جاده کیلان تا ایوانکی به خوبی مشاهده و مطالعه کرد. <br> | ||
| خط ۲۶۷: | خط ۲۶۷: | ||
بر اساس مطالعاتی که تاکنون در سطح استان تهران انجام گرفته کهن ترین نشانه از حضور انسان در کیلان دماوند پیدا شده است که سابقه آن به ۱۴۰۰۰ سال قبل می رسد. انسان در اینجا غار نشین بوده و در مرحله گردآوری غذا و شکار بسر برده است. (۸)<br> | بر اساس مطالعاتی که تاکنون در سطح استان تهران انجام گرفته کهن ترین نشانه از حضور انسان در کیلان دماوند پیدا شده است که سابقه آن به ۱۴۰۰۰ سال قبل می رسد. انسان در اینجا غار نشین بوده و در مرحله گردآوری غذا و شکار بسر برده است. (۸)<br> | ||
غارها و زاغه های متعددی که در نقاط مختلف کیلان از جمله در مناطق پشته بند و بر نهشت Bernenehesht و اطراف قلعه های عسگر» و «حصارك» از عهد باستان باقی مانده است خود حکایت از حضور انسان از گذشته ای بسیار دور در این ناحیه دارد. <br> | غارها و زاغه های متعددی که در نقاط مختلف کیلان از جمله در مناطق پشته بند و بر نهشت Bernenehesht و اطراف قلعه های عسگر» و «حصارك» از عهد باستان باقی مانده است خود حکایت از حضور انسان از گذشته ای بسیار دور در این ناحیه دارد. <br> | ||
بطوریکه از تاریخ ماد نوشته ام | بطوریکه از تاریخ ماد نوشته ام دیاکونوف و کتابهای تاریخی معتبر دیگر برمی آید یکی از مناطق مهم قلمرو ماد ناحیه شمالی دشت کویر تا قسمتی از دامنه های جنوبی البرز است که با توجه به شواهد موجود در محل کیلان از مراکز بسیار حساس و مهم دولت ماد در این ناحیه بوده است.<br> | ||
مادها دژهائی بر ارتفاعات و صخره های طبیعی و پاکوهی و به خاکریزها و تپه های مصنوعی بنا می کردند این درها ممکن بود بصورت محل دائمی و یا پناهگاههای موقتی باشند که به هنگام ضرورت به درون آن پناه می بردند. <br> | مادها دژهائی بر ارتفاعات و صخره های طبیعی و پاکوهی و به خاکریزها و تپه های مصنوعی بنا می کردند این درها ممکن بود بصورت محل دائمی و یا پناهگاههای موقتی باشند که به هنگام ضرورت به درون آن پناه می بردند. <br> | ||
قلعه های باستانی متعدد موجود در کیلان مانند قلعه زرآباد»، «قلعه ساران»، قلعه «مزدك»، قلعه عسگر»، «قلعه حصارك»، «قلعه سپید»، قلعه دیو»، «قلعه فاجان»، «قلعه پیرزن»، «قلعه وادان»، «قلعه گیو» در کوهان بدون شک از قلعه هایی می باشند که در طی دوران حکومت مادها در قرون نهم تا هفتم قبل از میلاد در کیلان بر روی تپه ها بنا شده اند، این قلعه ها در طی دوره اول جنگهای آشور و ماد و سلطه آشور بر قسمت عمده قلمرو ماد بکلی ویران شده است. <br> | قلعه های باستانی متعدد موجود در کیلان مانند قلعه زرآباد»، «قلعه ساران»، قلعه «مزدك»، قلعه عسگر»، «قلعه حصارك»، «قلعه سپید»، قلعه دیو»، «قلعه فاجان»، «قلعه پیرزن»، «قلعه وادان»، «قلعه گیو» در کوهان بدون شک از قلعه هایی می باشند که در طی دوران حکومت مادها در قرون نهم تا هفتم قبل از میلاد در کیلان بر روی تپه ها بنا شده اند، این قلعه ها در طی دوره اول جنگهای آشور و ماد و سلطه آشور بر قسمت عمده قلمرو ماد بکلی ویران شده است. <br> | ||
بررسی های تاریخی نشان می دهد که کیلان از نظر پیشینه تاریخی با ری همزمان بوده و حتی قدیمی تر از آن است. | بررسی های تاریخی نشان می دهد که کیلان از نظر پیشینه تاریخی با ری همزمان بوده و حتی قدیمی تر از آن است. | ||
===== نام کیلان ===== | ===== نام کیلان ===== | ||
آنگونه که از باورهای مردم این ناحیه استنباط می شود نام قدیمی کیلان کیان بوده و کیلان و ایوانکی به ترتیب پایتخت های تابستانی و زمستانی سلسله اساطیری کیان بوده است. بعدها این منطقه به علت وجود قلعه ای بنام قلعه سپید در این ناحیه به | آنگونه که از باورهای مردم این ناحیه استنباط می شود نام قدیمی کیلان کیان بوده و کیلان و ایوانکی به ترتیب پایتخت های تابستانی و زمستانی سلسله اساطیری کیان بوده است. بعدها این منطقه به علت وجود قلعه ای بنام قلعه سپید در این ناحیه به «دژسپید» و آنگاه با توجه به نام قدیمی آن «کیان» به کیلان شهرت یافته است. کیلان در گنج نامه های قدیمی به «ده سفید» معروف است که در واقع همان «دژسپید» است. <br> | ||
===== لهجه مردم کیلان ===== | |||
مردم کیلان در عهد باستان به زبان فرس قدیم (پهلوی) سخن می گفتند و هم اکنون كلمات زیادی از آن زبان در گویش محلى كيلان وجود دارد مانند واژه های «برف» و «سرو» که اکنون نیز مردم کیلان آن را مانند واژه های عصر باستان «ورف» و «ورس» تلفظ می کنند. زبان محلی کیلان سرشار از اصطلاحات و ضرب المثل های زیادی است که حکایت از فرهنگی غنی و با سابقه دارد. چنانکه مردم این ناحیه هنگام محاورات روزمره مقصود خود را بیشتر با ضرب المثل های شیرین و اصطلاحات جالبی که بکار می برند بیان می کنند. <br> | |||
===== مذهب و آئین مردم کیلان ===== | |||
مردم کیلان مانند اکثر مردم مناطق مجاور تا قبل از اسلام آئین زرتشت و از کتاب اوستا پیروی می کردند که گورستانهای متعدد زرتشتیان در قسمتهای مختلف این ناحیه گواه بر این ادعاست. <br> | |||
با ظهور اسلام و حمله اعراب به ایران گرایش ایرانیان به اسلام سه تن از افراد مسلمان آن روزگار یکی به عنوان پرچمدار نور و هدایت دیگری به عنوان مظهر قدرت و پایگاهی مطمئن و استوار و سومی به عنوان پیام اور شرف کرامت و بزرگواری اسلام با شعارهای عدالت مساوات و اخوت از سرزمین اسمانی حجاز به کیلان روی آوردند و مردم کیلان را به اسلام فراخواندند، در اثر تبلیغات این سه نفر که شمس الدين، عماد الدین و شرف الدین نام داشتند مردم کیلان به اسلام روی آورده و یکپارچه مسلمان شدند. با گذشت زمان افراد وابسته به شمس الدین طایفه ای به نام شمسی، وابستگان و اطرافیان عماد الدین طایفه ای به نام «عمادین» و بازماندگان شرف الدین قبیله ای به نام «شرف الدین» و بقیه افراد ساکن در این ناحیه طایفه ای به نام رعیت طایفه را بوجود آوردند و بدین سان طایفه های چهارگانه در کیلان شکل گرفت، هر طایفه ای برای خود مسجدی جداگانه و حمامی مجزا بنا کرده و خانه های افراد هر طایفه گرداگرد مساجد و حمام آنان بنا شد.<br> | |||
ولی در عین حال همه افراد ساکن در کیلان بدون کوچکترین اختلافی با هم به زندگی مسالمت آمیز در طول زمان ادامه دادند. با به قدرت رسیدن آل بویه و رایج شدن مراسم عزاداری سالار شهیدان در ایران، حسینیه کوچکی در کیلان بنا می شود که تاکنون سه بار بنای آن تجدید شده است و بنای فعلی آن در سه طبقه چندین سال است در دست احداث است.<br> | |||
===== مسجد جامع کیلان ===== | |||
مسجد جامع کیلان در دوره حکومت صفویه (۴۰۰ الی ۴۵۰ سال قبل) ساخته شده است بنای این مسجد باعث یکپارچگی و وحدت بیشتر مردم شد. نمای داخلی این مسجد از نظر معماری بسیار قابل توجه است، سردر ورودی مسجد و محراب آن گچ برهای چشم نواز و زیبایی دارد. در داخل این مسجد ۱۵ ستون قطور بنام فیل پایه وجود دارد که به ارزش و اعتبار این مسجد افزوده است. نمای خارجی و طاق آن بسیار فرسوده شده است که لازم است به سبکی متناسب با نمای داخلی مسجد و زمان ساخت آن بازسازی شود، این مهم تلاش مردم و همت سازمان میراث فرهنگی را می طلبد. <br> | |||
'''ادامه دارد.''' <br> | |||
===== پی نویس ها ===== | |||
(۱) توپوگرافی به معنای ناهمواری و پستی و بلندی می باشد. <br> | |||
(۲) رودخانه کیلان به گچ رود کیان رود کیلان رود و جمع آبرود نیز معروف است.<br> | |||
(۳)فیلم سینمایی دره هزار فانوس که در کیلان تهیه شده و به زودی بر روی پرده سینما می آید و در آینده به صورت سریال تلویزیونی از شبکه دوم سیما پخش خواهد شد. قسمت هائی از مناظر بسیار زیبای کیلان در معرض دید عموم قرار خواهد داد. <br> | |||
(۴) براساس جدول مقیاس زمان عمر زمین به چهار دوران به ترتیب زیر تقسیم می شود. الف دوران پر کامبرین (Percambrian ۵) که قدیمی ترین دوران عمر زمین است که اطلاع زیادی از وضع زمین در طول این مدت در دسترس نیست. این دوران به دو دوره کوچکتر یعنی دوره های آرکئوزوئيك» و «پروتر وزونيك تقسیم می شود. ب دوران پالتوزوئيك يا دوران حيات قدیمی که رسوبات قطور و فسیلهای فراوان آن را در اغلب نقاط زمین می توان یافت. این دوران به دوره های کامبرین»، «اردوویسین»، «سیلورین» رونین»، «اوكربونیقر» و «پرمین تقسیم می شود. ج دوران مزوزوئيك يا دوران حیات میانی که به سه دوره تریاس ژوراسيك و كرتاسه تقسیم می شود. د. دوران سنوزوئيك يا دوران حيات جدید این دوران فاصله زمانی ۶۵ میلیون سال اخیر را در بر می گیرد و در طول آن وضع زمین به آنچه که امروز می بینیم در آمده است این دوران به دو دوره ترشیاری» و «کواترنری تقسیم می شود. دوران ترشیاری شامل تقسیمات کوچکتری است که به ترتیب عبارتند از: پالنومسن، آئوسن، الیگوسن میوسن و پلیوسن دوره کواترنری نیز به دو عهد «پلیستوسن» و عصر حاضر تقسیم می گردد<br> | |||
(۵) مخروطه افکنه ،رودخانه ها در محل ورود به دشت یا جلگه قسمت عمده موادی را که به همراه دارند در پای کوه به صورت مخروط رسوب می دهند که در به اصطلاح زمین شناسی مخروط افکنه گفته می شود .مخروط افکنه پدیده ای موقتی است و پس از مدتی آب شیارهای تازه ای در ان پدیدی می آورد.<br> | |||
(۶) تشکیلات هزار دره شامل توده های آبرفتی انبوهی است که در دوره کواترنری در اثر تخریب ارتفاعات تحت تأثير عوامل فرسایش بصورت مخروط های پایکوهی درآمده است و سپس در اثر فرسایش دوباره ظاهراً بصورت رشته کوههایی با دره ها و بریدگیهای زیاد تبدیل شده است و چون اینگونه تشکیلات ابتدا در محل هزار دره مورد مطالعه قرار گرفته است به تشکیلات هزار دره معروف است. <br> | |||
(۷) روزنامه اطلاعات ۱۳۶۹۸۷ . <br> | |||
(۸) جغرافیای استان تهران دوره متوسطه. <br> | |||
===== منابع: ===== | |||
(۱) تاریخ ماد نوشته ام. دیاکونوف ترجمه کریم کشاورز <br> | |||
(۲) فصلنامه رشد آموزش جغرافیا بهار ۱۳۶۷ . <br> | |||
(۳) جغرافیای استان تهران دوره متوسطه . <br> | |||
(۴) زمین شناسی سال چهارم تجربی<br> | |||
(۵) زمین شناسی سال سوم تجربی. تذكر مأخذ برخی از مطالب موجود نکاتی است که نسل به نسل و سینه به سینه و به صورت متواتر در بین مردم منطقه معروف و مشهود است. که تمام آنها یا اسناد و مدارك موجود نیز هماهنگی و مطابقت دارد. | |||