|
|
| (۱۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| | <div class="mp-home"> |
|
| |
|
| این مقاله درباره شهرستان دماوند است. برای اطلاع پیرامون کوه دماوند به [[قله دماوند]] مراجعه بفرمایید.<br>
| | <div class="mp-topbar"> |
| | <div class="mp-site-title">ویکی دماوند</div> |
| | <div class="mp-nav"> |
| | [[صفحهٔ اصلی|صفحه اصلی]] |
| | [[مقالات|مقالات]] |
| | [[دربارهٔ ویکی دماوند|درباره]] |
| | </div> |
| | </div> |
|
| |
|
| شهرستان دماوند یکی از 16 شهرستان استان تهران است که درجانب شرق شهرستان تهران قرار دارد. این شهرستان شامل پنج شهر [[شهر دماوند|دماوند]]،[[شهر رودهن|رودهن]]،[[شهر آبسرد|آبسرد]]،[[شهر کیلان|کیلان]] و [[شهر آبعلی|آبعلی]] می باشد و از دو بخش [[بخش مرکزی|مرکزی]] و [[بخش رودهن|رودهن]] تشکیل شده است.<br>
| | <div class="mp-grid"> |
|
| |
|
| نام این منطقه و شهرستان از دیرباز با نام اسطوره ای قله دماوند مشترک بوده است.<br>
| | <div class="mp-left"> |
|
| |
|
| *جغرافیای شهرستان:<br>
| | {{Main_page_box |
| قرار گرفتن منطقه دماوند در محل پيوستن مرزهاي سه منطقه پراهميت كشور در ايران در گذشته ([http://ري ري]، [http://قومس قومس]، [http://طبرستان طبرستان]) و اكنون (تهران، مازندران، سمنان) اهميت اين سامان را دو چندان كرده است.<br>
| | | title = عکس منتخب |
| شهرستان دماوند از شمال به [http://لاریجان لاریجان] در [http://استان%20مازندران استان مازندران]، از مشرق به [http://فيروزكوه فيروزكوه]، از جنوب به [http://گرمسار گرمسار] در استان سمنان و [http://ورامين ورامين] ، و از غرب به [http://لواسانات%20شميران لواسانات شميران] و [http://تهران تهران] همسايه وهم مرز مي باشد.<br>
| | | icon = |
| | | content = |
| | <div class="mp-featured-image-box"> |
| | [[File:Damavand.jpg|600px|کوه دماوند]] |
| | </div> |
| | <div class="mp-image-caption">نمایی از قلهٔ برفی دماوند در بهار.</div> |
| | }} |
|
| |
|
| از نظر جغرافيايي دماوند در جنوب سلسله جبال البرز مركزي ([http://البرز البرز]) در قسمت شمال شرقي استان تهران بين 20/35 تا 55/35 عرض شمالي و 53/51 تا 51/53 طول شمالي با حداكثر ارتفاع 3580 متر از شرق به غرب امتداد يافته و نهايتا در ارتفاع 822 متر از سطح دريا به كوير مركزي ايران منتهي مي شود.در شمال آن کوههای مرتفعی همچون [[سیاهچال]] و [[چنگیزچال]]، در بخش جنوبی کوههای [[قرهقاج]] و در بخش میانی، جلگههای [[گیلاوند]]، رودهن و [[بومهن]] قرار دارند که دارای شیبی ملایم به سوی جنوب هستند. <br>
| | {{Main_page_box |
| | | title = مدخلهای تازه |
| | | icon = |
| | | content = |
| | <ul class="mp-entry-list"> |
| | <li>[[کوه دماوند]]</li> |
| | <li>[[تاریخچه شهر دماوند]]</li> |
| | <li>[[جاذبههای گردشگری دماوند]]</li> |
| | <li>[[فرهنگ و آداب و رسوم محلی]]</li> |
| | <li>[[آب و هوای دماوند]]</li> |
| | </ul> |
| | }} |
|
| |
|
| این شهرستان شکلی ششضلعی و نامنظم دارد و بهگونهای که بیشترین طول آن در جهت شرقی ـ غربی حدود ۱۳۰ کیلومتر و در جهت شمالی ـ جنوبی حدود ۸۵ کیلومتر است. مساحت شهرستان در حدود ۱۸۸ هزار هکتار برآورد میشود که از این میزان، ۸۳ درصد جزو منابع ملی، ۱۶ درصد جزو زمینهای کشاورزی و حدود یک درصد باقیمانده جزو حوزه شهری است.<br>
| | </div> |
|
| |
|
| ارتفاع متوسط شهرستان از سطح دریا حدود ۲۳۰۰ متر است. حداکثر درجه حرارت در تابستان به ۳۵ درجه و حداقل آن در زمستان گاه تا ۲۰- درجه سانتیگراد میرسد. میزان بارندگی سالانه حدود ۳۲۵ میلیمتر است که در ارتفاعات از مقدار بیشتری برخوردار میباشد. از نظر درجه حرارت، سردترین ماه سال دیماه با میانگین حدود ۰/۱ و حداقل ۵/۱- درجه سانتیگراد و گرمترین ماه سال تیرماه با میانگین 25.9 و حداکثر32.3 درجه سانتیگراد است. چهار ماه آذر، دی، بهمن و اسفند دارای شرایط اقلیمی بسیار مرطوب، آبانماه دارای شرایط مرطوب، فروردین نیمهمرطوب و دو ماه مهر و اردیبهشت دارای شرایط اقلیمی خشک هستند. ماههای تابستان، بهجز مرداد و شهریور، شرایط بیابانی دارند. بنابراین شهرستان دماوند دارای اقلیم نیمهخشک سرد است که در تابستان به دلیل گرمای شدید و خشکی فیزیکی و در زمستان به سبب سرمای شدید، خشکی فیزیولوژیک بر آن حاکم میشود.<br>
| | <div class="mp-right"> |
| وجود منابع غني آبهاي زيرزميني و صدها نهر و چشمه گواراي آب و شيرين و رودخانه دايمي [[رودخانه دليچايي|دليچايي]] و [[رودخانه تاررود|تاررود]] در سطح شهرستان دماوند موجب رونق روزافزون كشاورزي و گسترش باغات ميوه هايي نظير سيب، گلابي، گيلاس، آلبالو، زودآلو، قيسي، گردو، به، هلو، انار، انجير و ... محصولاتي نظير سيب زميني، گندم، جو، لوبيا، انواع صيفي جات و پرورش انواع گُل شده است.علاوه بر موارد ياد شده پرورش زنبور عسل و پرداختن به امور دامداري از مشاغل رايج ، متداول و پررونق در ميان مردمان اين نواحي بشمار مي رود.<br>
| |
|
| |
|
| | {{Main_page_box |
| | | title = مقاله منتخب |
| | | icon = |
| | | content = |
| | <h3>دماوند، بلندترین قله ایران</h3> |
| | '''کوه دماوند''' با ارتفاع ۵۶۱۰ متر از سطح دریا، بلندترین قلهٔ ایران و بلندترین آتشفشان خاموش آسیا است. این کوه در رشتهکوه البرز مرکزی و در شمال شرقی تهران واقع شده است. دماوند دارای مخروطی منظم و زیبا بوده و از دیرباز در اشعار و افسانههای ایران جایگاه ویژهای داشته است. |
|
| |
|
| علاوه بر موارد ياد شده وجود ييلاقات سرسبز و خوش آب و هوا، دره هاي زيبا و دلفريب ، قلل سرسفيد دامن سبز، دشتهاي غرق گل ميان كوهها، چشمه هاي گواراي آب معدني ،زمينهاي وسيع و حاصلخيز، هواي پاك و لطيف و حياتبخش، وجود باغاتي با شاخه هاي درهم تنيده و پرميوه و سايه هاي بهم پيوسته و نهرهاي روان و از همه مهمتر برخورداري از نعمت امنيت و آسايش به علت قرارگيري در گوشه اي دنج و دست نيافتني همگي شرايطي مناسب براي سكونت بوجود آورده است.
| | این کوه در طول تاریخ، نماد مقاومت و استقلال ایرانیان بوده و در شاهنامهٔ فردوسی به عنوان زندان ضحاک یاد شده است. امروز دماوند یکی از مقاصد اصلی کوهنوردان ایرانی و خارجی محسوب میشود. |
|
| |
|
| *جمعیت:<br>
| | <span class="mp-read-more">[[کوه دماوند|ادامه مطلب ←]]</span> |
| براساس آخرین سرشماری جمعیت در سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهرستان حدود ۱۲۵ هزار نفر بوده است که از این تعداد، ۹۳٬۲۰۱ نفر (۵۳ درصد) در جامعه شهری و ۳۲٬۲۷۸ نفر (۴۷ درصد) در جامعه روستایی سکونت دارند.....
| | }} |
|
| |
|
| *تقسيمات كشوري:
| | {{Main_page_box |
| | | title = فهرست الفبایی |
| | | icon = |
| | | content = |
| | <div class="mp-alphabet"> |
| | [[الف|ا]] |
| | [[ب|ب]] |
| | [[پ|پ]] |
| | [[ت|ت]] |
| | [[ث|ث]] |
| | [[ج|ج]] |
| | [[چ|چ]] |
| | [[ح|ح]] |
| | [[خ|خ]] |
| | [[د|د]] |
| | [[ذ|ذ]] |
| | [[ر|ر]] |
| | [[ز|ز]] |
| | [[ژ|ژ]] |
| | [[س|س]] |
| | [[ش|ش]] |
| | [[ص|ص]] |
| | [[ض|ض]] |
| | [[ط|ط]] |
| | [[ظ|ظ]] |
| | [[ع|ع]] |
| | [[غ|غ]] |
| | [[ف|ف]] |
| | [[ق|ق]] |
| | [[ک|ک]] |
| | [[گ|گ]] |
| | [[ل|ل]] |
| | [[م|م]] |
| | [[ن|ن]] |
| | [[و|و]] |
| | [[ه|ه]] |
| | [[ی|ی]] |
| | </div> |
| | }} |
|
| |
|
| اين شهرستان از نظر تقسميات كشوري جزو استان تهران است و از پنج شهر به نام هاي دماوند، كيلان، رودهن، آبسرد، آبعلي و دو بخش مركزي و رودهن تشكيل گرديده است.<br>
| | </div> |
| بخش مركزي شامل دهستان هاي
| |
| [[جمع آبرود]] به مركزيت آبسرد، [[ابرشيوه]] به مركزيت سربندان و [[تاررود]] به مركزيت مراء و بخش رودهن شامل دهستان هاي آبعلي و [[مهرآباد]] مي باشد كه 92 روستا را در خود جاي داده است.<br>
| |
|
| |
|
| | | </div> |
| *مذهب و زبان:<br>
| | </div> |
| اكثر قريب به اتفاق مردم شهرستان مسلمان و مذهب آنها تشيع مي باشد. همچنین در گذشته، عدهای از یهودیان در بخشهای مرکزی سکونت داشتند که به مرور زمان مهاجرت کردند. زبان مردم این شهرستان یکی از لهجههای قدیمی «[http://تاتی تاتی]» است، هرچند لهجههای مازندرانی، ترکی و کردی نیز در آن تکلم میشود.<br>
| |
| زبان تاتی که زبان مردم شهر دماوند است، از گروه زبانهای شمالغربی ایران و از لهجههای کهن فارسی بهشمار میرود و با زبان مازندرانی و برخی نواحی شمال سمنان پیوند نزدیکی دارد. دماوند، شمیرانات، کن، سولقان و برخی روستاهای اطراف تهران و کرج نیز در گذشته به گونههایی از این زبان سخن میگفتهاند که بهتدریج شمار گویشوران آن کاهش یافته است (علمداری ۱۳۷۹: ۱۶)<br>
| |
